153 lata temu urodził się Roman Dmowski, jeden z ojców niepodległej Polski!

0
253

Człowiek przez nieprzychylne mu środowiska nazywany antysemitą i polskim faszystą. Przez cały PRL umniejszano jego zasługi, przyszywano różne łatki, zapominano o nim podczas świąt państwowych. Dzięki takiej polityce historycznej komunistów w Polskiej mentalności nazwisko Dmowski wywołuje złe lub żadne skojarzenia. Jeśli zapytamy przechodniów, z jaką osobą kojarzy im się odzyskanie niepodległości to usłyszymy na pewno o Józefie Piłsudskim, może ktoś skojarzy premiera Ignacego Jana Paderewskiego, ale Romana Dmowskiego bardzo rzadko. Czy ta postać historyczna zasługuje na takie traktowanie? Zbadajmy zagadnienie u podstaw.

źródło: polskieradio.pl Roman Dmowski Foto: Andy king50/wikipedia

Urodził się 9 sierpnia 1864 w podwarszawskiej wsi Kamionek. Rodzicami Romana Dmowskiego byli Walenty i Józefa z Lenarskich. Miał sześcioro rodzeństwa. Wieku młodzieńczym miewał problemy w nauce. Wspominając tamten okres sam mówił o sobie, że lubił czasem „łobuzować”. W gimnazjum założył tajną organizację uczniowską pod nazwą „Strażnica”, której głównym zadaniem był opór przed rusyfikacją. 1886 roku Dmowski wstąpił na wydział fizyczno-matematyczny Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego (na sekcję nauk przyrodniczych), po 4 latach ukończył go i otrzymał „uczony stopień kandydata nauk przyrodniczych”.

Po studiach udzielał się wielu niepodległościowych i prawicowych organizacjach oraz publikował na łamach różnych gazet. Został skazany na odsiadkę w cytadeli za współorganizowanie manifestacji narodowej w setną rocznicę Konstytucji 3 Maja. W 1904-1906 wystąpił przeciw antyrosyjskiej akcji rewolucyjnej polskich socjalistów. W 1904 Dmowski odwiedził Tokio, aby przekonać japońskie władze, że propagowane przez Józefa Piłsudskiego powstanie antyrosyjskie w Kongresówce byłoby dla Polaków szkodliwe, a dla Japończyków niepotrzebne. Co ciekawe, na ulicach Tokio Dmowski spotkał Piłsudskiego. Panowie odbyli w pobliskiej knajpie kilko godziną rozmowę o losach Polski. Jednak jak byli skłóceni przed rozmową tak pozostali. Roman odniósł sukces i wygrał tę potyczkę dyplomatyczną z Józefem. Wybuch I wojny światowej był jego spełnionym snem, ponieważ widział największe szanse odzyskania niepodległości Polski w otwartym konflikcie mocarstw. W Paryżu współorganizował i Błękitną Armię gen. Hallera. Po wojnie jego największym dyplomatycznym sukcesem był traktat Wersalski, na którym złożył osobisty podpis. Uczestniczył w rozmowach o podziale granic. Wygłosił swoje wystąpienie w 3 językach, polskim, a potem angielskim i francuskim, argumentując to, że nie ufa tłumaczom i woli sam przetłumaczyć. Później piastował tylko przez moment funkcję ministra SZ w gabinecie Wincentego Witosa. Resztę życia poświęcił na twórczość publicystyczną i ideologiczną.

Najważniejszymi dziełami Dmowskiego są:

  • Myśli nowoczesnego Polaka (1903)
  • Niemcy, Rosja i kwestia Polska (1908)
  • Upadek myśli konserwatywnej w Polsce (1914)
  • Kościół, naród i państwo (1927)
  • Kwestia ukraińska (1930)

Wszystkie jego publikacje w PRLu były objęte cenzurą!

Roman Dmowski był także poliglotą, posługiwał się płynie językiem francuskim, angielskim, rosyjskim i portugalskim (odmiana brazylijska) oraz rozumiał niemiecki. Miał okres w życiu, że dużo podróżował odwiedził m.in. Wielką Brytanię, Japonię, Algierię, Brazylię, Stany Zjednoczone, Francję, Szwajcarię. 

Zauważał w tych krajach wzorce dla Polski w pewnych dziedzinach jak np.; system sprawowania władzy w Imperium Brytyjskim.

Co do żydów to traktował ich jak inne narody, jednak martwił się ich statusem majątkowym, położeniem społecznym i liczebnością. Obawiał się, że po odrodzeniu Polski, państwo polskie zostanie zdominowane w handlu, przemyśle i bankowości przez ludność niepolską, czyli w tym wypadku właśnie przez Żydów.

Na łamach gazety Polskiej, wygłosił kontrowersyjne zdanie na temat ówczesnych Włoch: „Gdybyśmy byli podobni do dzisiejszych Włoch, gdybyśmy mieli taką organizację jak faszyzm, gdybyśmy wreszcie mieli Mussoliniego, największego niewątpliwie człowieka w dzisiejszej Europie, niczego więcej nie byłoby nam potrzeba”.

Artykuł datuje się na 1925r.,kiedy Mussolini był jeszcze premierem, a nie duce i większość państw Europy i wpływowych ludzi go jeszcze popierało. Ponieważ nie miał jeszcze takich radykalnych zapędów w rządach.

Roman Dmowski zmarł 2 stycznia 1939 w Drozdowie, a pogrzeb odbył się 7 stycznia. Według nieprzychylnym jemu ludziom na pogrzebie zebrało się 100 000 osób, a według jego zwolenników nawet 200 000.

Za zasługi na rzecz niepodległości oraz za przyczynienie się do rozwoju polskiej świadomości narodowej, Roman Dmowski został 8 stycznia 1999 roku, w 60. rocznicę śmierci uczczony przez Sejm RP jako mąż stanu, specjalną uchwałą. 25 lipca 2014 roku Sejm RP ponownie uczcił Dmowskiego uchwałą, która związana była z 150. rocznicą urodzin i 75. rocznicą śmierci Romana Dmowskiego. 

Cześć i chwała bohaterom!

 

========================================================

Niniejszy materiał stanowi twórczość czytelnika. Redakcja w imię pluralizmu i obiektywizmu publikuje treści czytelników niezależnie od tego czy się z nimi zgadza czy nie, a ocenę pozostawia czytającym.

========================================================

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here